Trypeta artemisiae (Fabricius, 1784)
Diptera, Tephritidae
Artemisia vulgaris, België, Vogenée (Walcourt), Réserve Natagora de la vallée de l'Eau d'Yves; foto Jean-Pierre Duvivier
Artemisia vulgaris, Belgium, Vogenée (Walcourt), Réserve Natagora de la vallée de l'Eau d'Yves; photo Jean-Pierre Duvivier
Trypeta artemisiae
Artemisia vulgaris, Hilversum: doorzicht door een heel jong mijntje, waar het ovipositielitteken nog zichtbaar is (pijltje)
Artemisia vulgaris, Hilversum: a very young mine (lighted from behind), in which the oviposition scar still can be recognised (arrow
mijn De mijn begint als een langgerekte blaas bovenop een een sterke nerf; van daaruit worden uitlopers gevormd die samenvloeien. Alle frass bevindt zich op een centraal punt in de bodem van de mijn. Als gevolg daarvan heeft de mijn een langgerekte bruinzwarte kern en een licht bruingroene zoom. De larve ligt vaak (misschien bij daglicht altijd?) te rusten in het centrum van de mijn. De primaire en secundaire frasslijnen zijn gewoonlijk duidelijk. Het puparium wordt gevomd nadat de larve de mijn verlaten heeft.
mine The mine begins as en elongated blotch overlying a strong vein; from there broad tunnels radiate that coalesce in the end. All frass is concentrated at a central point in the floor of the mine. As a result the mine has a brownish-black centre and a paler brownish green seam. The larva often (perhaps always at daylight) rests in the centre of the mine. Primary and secondary feeding lines as a rule quite clear. Pupation outside the mine.
waardplanten: Asteraceae, oligofaag
hostplants: Asteraceae, oligophagous
Achillea biserrata, ptarmica; Artemisia absinthium, gnaphalioides, moxa, vulgaris; Chrysanthemum indicum; Eupatorium cannabinum; Senecio nemorensis; Tanacetum corymbosum, macrophyllum, parthenium, vulgare.
fenologie Larven van juni-september (Hering, 1957a).
phenology Larvae from June till September (Hering, 1957a).
BENELUX
BE waargenomen (Leclercq & De Bruyn, 1991a).
NE waargenomen (de Meijere, 1939a; van Aartsen & Smit, 2002).
LUX waargenomen (Ellis, Hobscheid).
BENELUX
BE recorded (Leclercq & De Bruyn, 1991a).
NE recorded (de Meijere, 1939a; van Aartsen & Smit, 2002).
LUX recorded (Ellis, Hobscheid).
verspreiding binnen Europa Geheel Europa ten westen van Wenen; ook Bulgarijë, daarom vermoedeljk nog wel verder verbreid (Fauna Europaea, 2008).
distribution within Europe All of Europe west of Vienna ; also Bulgary, therefore the range probably covers a much larger area (Fauna Europaea, 2008).
opmerkingen Zeer algemeen; niet zelden zijn alle bladeren van een plant aangetast, en soms heeft zelfs elke bladlob een mijntje. Ondanks de alomtegenwoordigheid van de mijn worden volwasen vliegen slechts zelden gevangen (Kabos & van Aartsen, 1984a; Wakkie, 1994a). Vroeger schadelijk op chrysanthen.
Soms, vooral op Tanacetum kunnen de mijnen opvallend groot zijn. Ik heb lange tijd verondersteld dat dit mijnen waren van T. zoe, maar wegens het constant ontbreken van een smalle begingang ga ik er nu van uit dat het mijnen zijn van artemisiae.
notes Very common; not unfrequently all leaves of a plant are infested, and many leaf segments of each individual leaf. Despite the ubiquicity of the mines adult flies are captured only rarely (Kabos & van Aartsen, 1984a; Wakkie, 1994a). In the past a pest on Chrysanthemum.
Sometimes, especially on Tanacetum, the mines may be unusually large. For a number of years I have assumed that these were mines of T. zoe, but the constant absence of a narrow initial corridor has convinced me that these too are mines of artemisiae.
Tanacetum vulgare, Arnhem, mijn in doorzicht
Tanacetum vulgare, Arnhem, mine in transparancy
zelfde mijn, bovenzijde
same mine, from above
literatuur
references
van Aartsen & Smit (2002a). Ahr (1966a), Baugnée (2009a), Beiger (1955a, 1960a, 1965a, 1970a, 1979a), Bland (1994b), Buhr (1933a, 1941b, 1964a), van Frankenhuyzen, Houtman & Kabos (1982a), Groppe (1988a), Haase (1942a), Hartig (1939a), Hering (1921a, 1930b, 1937b, 1957a), Huber (1969a), Kabos & van Aartsen (1984a), Kvičala (1938a), Leclercq & De Bruyn (1991a), Maček (1999a), de Meijere (1895a, 1939a), Merz (1999a), Michalska (1970a, 1976a), Nowakowski (1954a), Ostrauskas, Pakalniškis & Taluntyte (2003a), Pakalniškis (1983a), Robbins (1991a), Skala & Zavřel (1945a), Smit (2010a), Sønderup (1949a), Starý (1930a), Surányi (1942a), Wakkie (1994a), Zoerner (1969a, 1970a).
25/11/2011