Stigmella aurella (Fabricius, 1775)

Lepidoptera, Nepticulidae

Rubus sp., België, Luik; © Jean-Yves Baugnée, 11 januari 2009

Stigmella aurella mine

Rubus sp., Belgium, Liège; © Jean-Yves Baugnée, January 11th, 2009

Rubus fruticosus, Denekamp, Singraven, 12 januari 2012

Stigmella aurella mine

Rubus fruticosus, Denekamp, Singraven, January 12th, 2012

mijn Het ei bevindt zich aan de boven- of onderzijde, niet speciaal bij een nerf. De gang die daaruit voortkomt is niet erg bochtig. De frass ligt in een brede middenlijn. Er is echter een grote overlap met de mijnen van S. splendidissimella.

Koster, Bryan & Povel (1984a) hebben geprobeerd om voor de lastigste situatie, braam, een diagnose te geven die een maximale kans op correcte determinatie geeft. Die luidt voor S. aurella in afnemende volgorde van gewicht: frass in tweede helft van de gang minimaal half zo breed als gang; frass in eerste cm minimaal half zo breed als gang; ganng in deze eerste cm recht; mijn oversnijdt zichzelf zelden; mijn doorsnijdt vrij vaak de hoofdnerf.

mine Oviposition may be at either side of the leaf, not necessarily close to a vein. The mine is a not very tortuous corridor, not widened in the end. Frass in a broad central line. The mine strongly overlaps with the one of S. splendidissimella.

Koster, Bryan & Povel (1984a) have made an attempt to present a diagnosis that in the most confusing situation, on Rubus, has a maximised chance to lead to a correct identification. It runs like this, for S. aurella, in decreasing order of weight: frass in the second half of the mine at least half as wide as the width of the corridor; frass in the first cm at least half as wide as the width of the corridor; corridor in the first cm straight; mine rarely intersects itelf; mine rather often crosses the midrib.

waardplanten: Rosaceae, oligofaag

hostplants: Rosaceae, oligophagous

Agrimonia eupatoria, procera; Aremonia agriminoides; Fragaria moschata, vesca, viridis; Geum aleppicum, rivale, urbanum; Rubus caesius, dumetorum, fruticosus, idaeus, laciniatus, plicatus, sanguineus, saxatilis, ulmifolius.

Incidenteel ook waargenomen op Geranium endressii, versicolor (Laštuvka & Laštuvka, 1997a; Keith Palmer, in litt., 2009); eigenlijk iets te frequent om als xenophagie af te doen.

Occasionally observed on Geranium endressii, versicolor (Laštuvka & Laštuvka, 1997a; Keith Palmer in litt., 2009); in fact a bit too frequently to put it aside as simple xenophagy.

fenologie S. aurella is een uitgesproken zuidelijke soort (die tot op de Canarische Eilanden voorkomt, waar S. splendidissimella ontbreekt), en heeft niet het vermogen om de winter in een winterrust (diapause) door te maken. Gedurende zachte winters blijven de larven actief, en voltooien hun ontwikkeling in maart-april. Waarschijnlijk is er later in de zomer nog een tweede larvengeneratie (Emmet, 1983a).

phenology S. aurella is a decided southern species (occuring in the Canary Islands, where S. splendidissimella is missing), and lacks the possibilty to enter diapause at wintertime. During mild winters the larvae remain active, and complete their development in March - April. Probably there is a second generation later in the summer (Emmet, 1983a).

BENELUX

BE waargenomen (van Nieukerken, 2006b; Phegea, 2009).

NE waargenomen (Kuchlein & de Vos, 1999a; Microlepidoptera.nl, 2009).

LUX waargenomen (Fauna Europaea, 2009).

BENELUX

BE recorded (van Nieukerken, 2006b; Phegea, 2009).

NE recorded (Kuchlein & de Vos, 1999a; Microlepidoptera.nl, 2009).

LUX recorded (Fauna Europaea, 2009).

verspreiding binnen Europa Europa, ten zuiden van de lijn Ierland - Ukraïne (Fauna Europaea, 2009).

distribution within Europe Europe, south of the line Ireland - Ukraine (Fauna Europaea, 2009).

synoniemen Nepticula aurella; Stigmella fruticosella (Müller-Rutz, 1914).

Emmet (1973-74, 1983a) beschouwde de vorm van agrimonie als een aparte soort, S. nitens (Fologne, 1862), evenals een vorm van aardbei, S. fragariella (Heinemann, 1862) en een op nagelkruid, S. gei (Wocke, 1871); Johansson ea (199oa) zien hierin synoniemen van S. aurella.

synonyms Nepticula aurella; Stigmella fruticosella (Müller-Rutz, 1914).

Emmet (1973-74, 1983a) considered the form on Agrimony a separate species, S. nitens (Fologne, 1862), similarly the form on Strawberry, S. fragariella (Heinemann, 1862) and one on Wood Avens, S. gei (Wocke, 1871); Johansson ao (199oa) regard these as synonyms of S. aurella.

literatuur

references

Aguiar & Karsholt (2006a), Ahr (1966a), Amsel & Hering (1931a, 1933a), Baldizzone (2004a), Beiger (1958a, 1960a, 1979a), Borkowski (1969a), Buhr (1930a, 1935b, 1964a), Buszko & Beshkov (2004a), Černý (2001a), Drăghia (1968a), Emmet (1971a, 1973-74, 1983a), Gustafsson & van Nieukerken (1990a), Haase (1942a), Hartig (1939a), Hering (1927a, 1932g, 1934b, 1957a), Huber (1969a), Huemer (1985a, 1988a, 2012a), Johansson ao (1990a), Kasy (1965a), Klimesch (1936a, 1940a, 1942a, 1950c, 1958c, 1977a, 1978b, 1981a), Koster, Bryan & Povel (1984a), Kuchlein & Donner (1993a), Kuchlein & de Vos (1999a), A & Z Laštuvka (1997a, 2008a, 2014a), Z & A Laštůvka (2009b), Lhomme (1934a), Maček (1999a), Michalska (1970a, 1972a, 1976a), Michna (1975a), van Nieukerken (1986a, 2006a), van Nieukerken, A & Z Laštuvka (2004a, 2006a), van Nieukerken, Mutanen & Doorenweerd (2012a), Nowakowski (1954a), Popescu-Gorj & Drăghia (1968a), Robbins (1991a), Skala (1939a, 1941a, 1951a), Skala & Zavřel (1945a), Sønderup (1949a), Starý (1930a), Steuer (1995a), Stolnicu (2008a), Surányi (1942a), Szőcs (1977a, 1978a), Triberti & Braggio (2011a), Ureche (2010a), Zerafa & van Nieukerken (2011a), Zoerner (1969a, 1970a).

15/11/2014